پاکستان دلیلی ندارد که تغییرات آب و هوایی را مشکل فردا بداند. بررسی اقتصادی 2025-26 گزارش می دهد که این کشور در سال 2025، بلافاصله پس از تجربه گرم ترین سال ثبت شده خود در سال 2024، دومین سال گرم خود را در 65 سال گذشته به ثبت رساند. دما در کشمیر آزاد، گیلگیت-بالتستان و خیبر پختونخوا به بالاترین سطح سالانه خود در چند دهه گذشته رسید. این افزایش دما باعث تسریع ذوب یخبندان، تغییر رفتار موسمی و افزایش تنوع بارندگی می شود. این کشور با الگوهای آب و هوایی به طور فزاینده ای مواجه است که پیامدهایی برای کشاورزی، زیرساخت ها، بهداشت عمومی و برنامه ریزی اقتصادی دارد. بودجه منعکس کننده شناخت روزافزون این واقعیت ها است. هزینه‌های اقلیمی برای سال‌های 2026-27 تقریباً 214 میلیارد روپیه است، در حالی که یارانه‌های سبز حدود 476 میلیارد روپیه است. آنها با هم، نزدیک به 690 میلیارد روپیه را برای اهداف مرتبط با آب و هوا نشان می دهند. دولت همچنین ابتکاراتی مانند طرح شکوفایی آب و هوای پاکستان، پروژه های مقاوم سازی یخچال های طبیعی و تلاش هایی برای بهبود تامین مالی آب و هوا را مشخص کرده است. با این حال، سیاست آب و هوا را نمی توان صرفاً بر اساس میزان تخصیص بودجه مورد قضاوت قرار داد. مهم ترین خطرات پاکستان از سیل، موج گرما، تنش آبی و اختلال در کشاورزی ناشی می شود. پرداختن به آنها مستلزم سرمایه گذاری پایدار در تاب آوری است تا واکنش های اپیزودیک پس از فاجعه. سیاست آب و هوا نه با تعداد برنامه های اعلام شده، بلکه میزان آسیب پذیری جوامع در طول رویداد شدید آب و هوایی بعدی اندازه گیری می شود. با این حال، سوالات دشوار باقی می ماند. بررسی اقتصادی تخمین می زند که پاکستان تا سال 2035 به سرمایه گذاری های مربوط به آب و هوا حدود 565.7 میلیارد دلار نیاز خواهد داشت. در مقابل این معیار، تخصیص های فعلی اندک به نظر می رسد. مسئله این نیست که هزینه های آب و هوایی در بودجه وجود ندارد. این است که آیا مقیاس هزینه ها با مقیاس چالشی که در اسناد خود دولت توضیح داده شده مطابقت دارد یا خیر. کشوری که سال های متوالی گرم را تجربه می کند، ممکن است نیاز داشته باشد که سهم بیشتری از منابع عمومی را به تاب آوری آب و هوا اختصاص دهد. این امر به ویژه زمانی صادق است که هزینه‌های اقدام تاخیری احتمالاً از هزینه‌های پیشگیری و آمادگی بیشتر باشد. ترکیب هزینه ها نیز مستحق بررسی است. بخش عمده ای از تخصیص یارانه سبز در اقدامات کاهشی مرتبط با انرژی متمرکز است. در حالی که کاهش انتشار مهم است، آسیب پذیری های فوری در سازگاری نهفته است. دفاع بهتر در برابر سیل، سیستم‌های زهکشی شهری قوی‌تر، مدیریت آب بهبود یافته، کشاورزی مقاوم در برابر آب و هوا و سیستم‌های هشدار زودهنگام مؤثرتر تعیین می‌کنند که پاکستان چگونه آینده‌ای گرم‌تر را با موفقیت پشت سر می‌گذارد. اینها سرمایه گذاری هایی هستند که نه تنها ضررهای ناشی از شوک های آب و هوایی را کاهش می دهند، بلکه از فعالیت های اقتصادی و رفاه عمومی نیز محافظت می کنند. بودجه نشان می دهد که ملاحظات آب و هوایی شروع به یافتن جایگاهی در برنامه ریزی مالی کرده است. که خوش آمدید. اما دو سال متوالی رکورد گرم نشان می دهد که تحقق به تنهایی کافی نیست. سوال اصلی این است که آیا ما به اندازه کافی و در مناطق مناسب سرمایه‌گذاری می‌کنیم تا شوک‌های اقلیمی به بار سنگین‌تری برای توسعه تبدیل نشوند؟ منتشر شده در سپیده دم، 15 ژوئن 2026