Ortak müşteriler günde en fazla 200 litre mazot satın alabilecek. Bu dizelin yeniden satışı tamamen yasaklanacak. Bunun dışında artık fabrikalar ve ticari kullanıcılar perakende satış noktalarından akaryakıt alamayacak. Merkezi Hükümet 11 Haziran 2026'da bununla ilgili bir genelge yayınladı. Artık bu büyük tüketiciler akaryakıtı sadece toplu satış noktalarından almak zorunda kalacak. Hükümet bu adımı, ülkenin bazı bölgelerinde perakende pompalardaki anormal satışlardaki ani artış nedeniyle attı. Bu kısıtlama başlangıçta 90 gün süreyle uygulandı. Hükümet, bu kararla sıradan tüketicilerin yakıt sıkıntısı yaşamayacağını söylüyor. Soru-cevapta anlayın – Hükümetin bu kararının size etkisi ne olacak… Soru 1: Hükümet benzin ve motorinle ilgili ne gibi yeni bir karar çıkardı? Cevap: Petrol Bakanlığı, 'Motor Ruhu ve Yüksek Hızlı Motorin (Perakende Satış Noktalarından Tedarikin Geçici Düzenlenmesi) Kararı, 2026' yayınladı. Bu kapsamda artık hiçbir fabrika, ticari kurum veya büyük kurum, sıradan araçların satışını yapan benzin pompalarından mazot-benzin alamayacak. Petrolü kendi tüketici pompalarından veya belirlenen toplu tedarik kanallarından tedarik etmek zorunda kalacaklar. Soru 2: Genel müşterilere ve araçlara yönelik motorin alımında hangi limit belirlendi? Cevap: Yeni düzene göre motorin artık perakende pompalarda sadece araçların yakıt depolarında veya Petrol ve Patlayıcı Güvenliği Örgütü (PESO) onaylı konteynerlerde satılabilecek. Bunun dışında herhangi bir müşteri veya araç, günde en fazla 200 litre mazot alabilecek. Bu dizelin yeniden satışı tamamen yasaklanacak. Soru 3: Hükümet neden aniden bu kısıtlamayı getirme ihtiyacı duydu? Cevap: Bakanlığa göre ülkenin bazı bölgelerinde perakende benzin pompalarında benzin ve motorin satışları bir anda arttı. Soruşturma, perakende ve toplu fiyatlar arasındaki büyük fark nedeniyle fabrikaların ve ticari kullanıcıların toplu petrol siparişi vermeyi bırakıp, ortak benzin pompalarından araç göndererek doğrudan petrol satın almaya başladığını ortaya çıkardı. Bu nedenle halk için petrol kıtlığı tehlikesi vardı. Soru 4: Bu duruma neden olan perakende ve toptan fiyatlar arasındaki fark nedir? Cevap: Delhi örneğinden anlarsak, perakende pompalarda dizelin fiyatı litre başına ₹ 95,20 iken, toplu olarak dizel satın alan endüstriler aynı dizeli litre başına ₹ 134,50'den alıyor. Bu, her iki fiyatta da yaklaşık ₹39 anlamına geliyor. 30 प्रति लीटर का सीधा अंतर आ गया था। इसी भारी अंतर के कारण बड़े खरीदार रिटेल पंपों की तरफ शिफ्ट हो रहे थे। सवाल 5: थोक और फुटकर कीमतों में इतना बड़ा अंतर क्यों और कब आया? जवाब: इस साल फरवरी के आखिरी हफ्ते में पश्चिम एशिया में भू-राजनीतिक संकट शुरू हुआ था। इसके कारण इंटरनेशनल मार्केट में कच्चे तेल की सप्लाई चेन और शिपिंग लॉजिस्टिक्स पर बुरा असर पड़ा। सरकारी तेल कंपनियों ने आम जनता को महंगाई से बचाने के लिए रिटेल पंपों पर कीमतें ज्यादा नहीं बढ़ाईं, लेकिन टेलीकॉम टावर, बड़ी फैक्ट्रियों और ट्रांसपोर्ट फ्लीट्स जैसे थोक खरीदारों के लिए कीमतें मार्केट-लिंक्ड (अंतरराष्ट्रीय बाजार के अनुसार) रखीं, जिससे थोक भाव काफी बढ़ गए। सवाल 6: बल्क कंज्यूमर्स या थोक खरीदारों की केटेगरी में कौन-कौन आता है? जवाब: थोक खरीदारों में बड़े ट्रांसपोर्ट फ्लीट्स (जैसे बड़ी बस या ट्रक कंपनियां), टेलीकॉम इंफ्रास्ट्रक्चर ऑपरेटर्स (मोबाइल टावर चलाने वाली कंपनियां), बड़ी इंडस्ट्रीज, कंस्ट्रक्शन फर्में और वे सभी बड़े संस्थान आते हैं जो पावर जनरेशन (बिजली बनाने) या कैप्टिव जनरेटर चलाने के लिए भारी मात्रा में डीजल का इस्तेमाल करते हैं। सवाल 7: यह नया नियम कब तक लागू रहेगा और क्या इसमें कोई छूट भी मिलेगी? जवाब: यह पाबंदी 11 जून से शुरू होकर शुरुआती 90 दिनों तक लागू रहेगी। सरकार जरूरत पड़ने पर नया आदेश जारी कर इसे आगे भी बढ़ा सकती है। हालांकि, सरकार ने अपने पास यह अधिकार सुरक्षित रखा है कि वह किसी विशेष आदेश के जरिए किसी खास उपभोक्ता, एरिया या ट्रांजैक्शन को इन नियमों से छूट दे सकती है। सवाल 8: क्या इस नियम को न मानने या उल्लंघन करने पर सजा का भी प्रावधान है? जवाब: हां, सरकार ने साफ किया है कि इन नियमों का उल्लंघन करने पर आवश्यक वस्तु अधिनियम के तहत सख्त कानूनी कार्रवाई की जाएगी। राज्य सरकारों और केंद्र शासित प्रदेशों के प्रशासनों को निर्देश दिया गया है कि वे जमाखोरी, कालाबाजारी, अवैध खरीद और तेल के डायवर्जन (गलत इस्तेमाल) के खिलाफ सख्त कदम उठाएं। सवाल 9: इस आदेश को लागू कराने की जिम्मेदारी किसकी होगी? जवाब: इस आदेश को जमीन पर लागू करने का जिम्मा पब्लिक सेक्टर की ऑयल मार्केटिंग कंपनियों (IOC, HPCL, BPCL) और अन्य अधिकृत फ्यूल रिटेलर्स को सौंपा गया है। उन्हें यह सुनिश्चित करना होगा कि उनके पंपों से किसी भी कॉमर्शियल या इंडस्ट्रियल यूजर को थोक में सप्लाई न दी जाए। सवाल 10: क्या देश में पेट्रोल-डीजल की कमी? सरकार ने इस पर क्या आश्वासन दिया? जवाब: सरकार ने स्पष्ट किया है कि देश में पेट्रोल, डीजल या LPG की उपलब्धता को लेकर चिंता की कोई बात नहीं है। ऑयल इंडस्ट्री राज्य सरकारों और लोकल अथॉरिटीज के साथ मिलकर लगातार काम कर रही है ताकि नागरिकों, उद्योगों और किसानों को ईंधन की सप्लाई बिना किसी रुकावट के मिलती रहे। सरकार ने जनता से पैनिक बाइंग न करने की अपील की है। ---------------------------------------------------------- ये खबर भी पढ़ें… 20% से ज्यादा एथेनॉल वाले पेट्रोल पर एक्साइज ड्यूटी जीरो: पेट्रोल पंप पर मिल रहे E20 पेट्रोल पर कोई राहत नहीं; सरकार का दावा- क्लीन फ्यूल को बढ़ावा मिलेगा केंद्र सरकार 22% से लेकर 30% तक एथेनॉल मिले पेट्रोल पर कोई एक्साइज ड्यूटी नहीं लेगी। अभी ज्यादातर जगहों पर 20% एथनॉल मिला पेट्रोल मिलता है जिसपर कोई राहत नहीं दी गई है। केंद्र सरकार का कहना है कि इससे कच्चे तेल का इम्पोर्ट कम होगा और क्लीन एनर्जी को बढ़ावा मिलेगा। पूरी खबर पढ़ें…